SVG ile Çok Dillilik

S: Yukarıdaki resim nedir, ne anlatmaktadır?
C: Yukarıda SVG'nin gücünü örneklemek için oluşturulmuş basit bir karikatür yer almaktadır. Karikatürde işlenen konunun daha önceden işlenilip işlenilmediği yani özgün olup olmadığı muammadır ve konumuz dışındadır. Bilindiği gibi Google Çeviri veya diğer otomatik çeviri sistemleri çeşitli kaynak dilleri hedef dillere çevirerek kullanıcılara, daha fazla bilgiye ulaşma imkan vermektedir. Fakat bu sistemler şimdilik sadece metinler üzerinde işlem yapabilmekte ve görseller üzerinde çalışmamaktadırlar. Fakat XML işaretleme dili temelli SVG hem bu tip otomatik çeviri sistemlerin görsellerin üzerinde de çalışabilmesini sağlamakta hem de görseli hazırlayanın çalışmasını en az zahmetle diğer dillere aktarmasını sağlamaktadır.


S: SVG içinde metin nesnelerini kullanıcının tercih ettiği dilde görebilmesi için ne yapılmalıdır?
C: Bunun için switch ve systemLanguage ifadelerinden yararlanılabilir.

Yukarıdaki çalışmayı inceleyerek kullanım hakkında daha detaylı bilgi edinebilirsiniz. Bunun için Mozilla Firefox'da karikatürü sağ tıklayabilir, Geçerli Çerçeve seçeneği altında bulunan Çerçeve Kaynağını göster düğmesine basabilirsiniz. Uluslararasılaştırma hakkında daha fazla bilgi için buradaki kaynağı inceleyebilirsiniz.


S. Blogger SVG dosyalarını destekliyor mu, bu resmi nasıl eklediniz?
C. Blogger doğrudan SVG eklenmesini şu an için desteklememektedir. Fakat çeşitli yollarla Blogger içinde SVG kullanabilirsiniz. Bu yöntemlerden biri şu şekildedir:

<div style="margin: 10px 10px 10px 10px">
<iframe type="text/xml"
src="http://www.your-svg-document-uri.svg"
width="500px"
height="500px"
style="border: none; overflow: hidden;">
This is an error message. If you are reading this, something broke. You may need to upgrade your browser.
</iframe>
</div>


Konu hakkında detaylı bilgiyi How to Create SVG Graphics in Blogger'da bulabilirsiniz.


S. Yukarıdaki karikatürü nasıl İngilizce olarak görebilirim?
C. Sistem dilini veya kullandığınız yazılımın dilini İngilizce olarak ayarlayabilirseniz karikatürü İngilizce olarak okuyabilirsiniz.

Özgurluk için e-dergide SVG

Özgürlük için e-dergide bu ay SVG konusu işlendi. E-derginin tamamını ücretsiz indirip keyifle okuyabilirsiniz.

Sayfalarımızı da değerlendirip kaynak olarak gösteren incelemenin yazarı Anıl Özbek'e teşekkür ediyoruz. Kendisi ayrıca LayLaylomGimp sayfasının da yazarı.

SVG rekabet mi, ortak payda mı?

SVG : Rekabet mi, ortak payda mı?
"Bu ne demek şimdi?" sorusunu duyar gibiyim. Bilgisayarın gelişimine paralel bir yol izleyen yöneysel çizim yöntemi (vektörel grafikler), yıllar boyunca pek çok soruna çözüm oldu. Örneğin 90'ların başında 3d Studio içine gömülü 2d Shaper vardı. Autocad, iki boyutlu yöney çizimleri başarıyla gerçekleştirip .dxf standardıyla dışarı aktarıp paylaşıyordu (Autocad'in 3.boyut işlemleri konumuz değil).

Teknoloji ilerledi, Adobe, Macromedia, Corel gibi dev yazılım firmaları günden güne konuyu geliştirdiler. Bu yöntem öyle çok sevildi ve kullanıldı ki, farklı akımları içinde barındıran bir sanat dalı haline geldi. Hemen hepimizin bildiği South Park çizgi filmi, bu yaklaşımlardan birinin sonucu.

Ancak bu yazılımlarla elde edilen çizimlerin saklanması, düzenlenmesi, tekrar kullanımı, farklı alanlara taşınma gerekliliği ortaya çıktığında sorunlar hiç bitmedi. Büyük yazılım firmaları haklı olarak, çizimlerin ikili sistemde (binary) kapalı kaynak kodları kullanarak saklanmasını istediler.

Sonuçta böyle bir yazılımla yaratılmış bir logonun, sadece rengini bir ton koyultmak, yada ekranda dönüp duran ürün canlandırmasının, yanıp sönen fiyatını değiştirmek için aynı veya ikame bir yazılımın sistemde yüklü olması zorunluluğu ortaya çıktı. Sürüm farklılıkları, ikame ürünlerin uyumluluk sorunları kullanıcıların ve geliştiricilerin başına hep bela oldu.

En bilindik dosya türlerinden olan ve kolaylıkla düzenlenebilen, .jpg veya .png olarak kaydedilmiş basit bir çizim veya düğme düşünün. Bu çizimin kullanıldığı sayfa veya uygulamada, proje yöneticisinin "10px genişletsek acaba daha mı iyi olur?" sorusuna cevap verebilmek için, bu dosyalar bir çizim düzenleyicisiyle (grafik editörü) açıldı, ölçeklendirildi ve tekrar kaydedildi. İstenen sonuç elde edilene kadar buna devam edildi. Bu sırada çizim kalitesinde kayıplar oluştu testere dişine benzer bozulmalar görüldü, bunlar çeşitli yöntemlerle tekrar düzeltildi. Aynı yöneticiden gelen "Turuncusu sanki biraz koyu kaçmış. Rengi az açsana." gibi önerileri hiç saymıyorum bile.

İşte tam bu aşamada, SVG yaklaşımı (resmi değil) önem kazanıyor. Özetlersek;

• Öyle bir altyapı tanımlanacak ki; tüm çizim öğeleri, basit bir metin düzenleyicisi (ör: Notepad) tarafından bile düzenlenebilecek. (rengi, özellikleri, her büküm noktası değiştirilebilecek).
• Yöney çizimin tüm güçlü yanlarını içerirken, kullanıcı etkileşimi, canlandırma, metin, resim içerebilecek.
• Bağımsız bir dosya olarak saklanabilecek, istenirse bu kodlama, bir ağ sayfasına doğrudan (HTML5, XHTML) eklenebilecek, bir yazılıma gömülebilecek. Örneğin javascript ile müdahale edilebilecek.
• CSS gibi, standart haline gelmiş biçimlendirme yöntemlerle çizimin içindeki her nesneye gereken ortak özellikler istenirse dışarıdan atanabilecek.
• Gün gelecek, bu çizim içindeki metinler, arama motorları tarafından bulunabilecek, ses ve video eklenebilecek.

Yukarıdakilerin büyük bir çoğunluğu gerçekleşti bile. Diğer yandan günümüzde teknolojideki değişimleri düşünürsek;

• Tarayıcıların SVG'ye olan desteğindeki artış ve gelişimi,

• W3C'nin yavaş ama emin adımlarla ilerleyişi (özellikle HTML5)

• Inkscape'in gelişimi ve hissedilen destek,

• Wikimedia altyapısındaki tüm tanımlı yöney çizimlerin SVG olarak saklanıyor olması,

gibi bazı işaretler, aşağıdaki öngörüde bulunmamıza yardımcı oluyor:

SVG'yi bir rekabet aracı değil bir yaklaşım biçimi olarak görüp, yakın geçmişte CSS'de, PNG'de yaşanan gelişimi, SVG gibi tanımlama yöntemlerinde de yaşamamız olasıdır. Yöney çizimlerimizi, şimdilik, en azından SVG'yi temel alarak tanımlarsak, veya bu çizimleri hangi yazılımla yapmış olursak olalım, bir SVG sürümünü saklarsak, yakın gelecekte çok işimize yarayacağını söyleyebilirim.

İhtiyaçlar bitmez, böylece XML geliştirilir

İhtiyaçlar bitmez, XML geliştirilir.

Örneğin kimyacılar, HTML kalıplarını kullanarak bilgilerini paylaşmak istediğinde hayal kırıklığına uğradılar. HTML kalıpları içinde gereksindikleri öğeleri karşılayan etiketler bulamadılar. İstekleri artarken ve sesleri yükselirken, matematikçiler formülleri için başka kalıplar hayal ediyorlardı, müzisyenler ise notaları için bayrak açtılar. Ağ üzerinde sunumun ortak dili HTML gibi,kendi evrensel kalıplarını tanımlamak istediler.

Herkes kendi standardını, HTML gibi tanımlayabilmeli, HTML'yi okuyup yorumlayan tarayıcıları kullanarak işini görebilmeliydi.

W3C, "HTML bana yetmiyor, ben belirli bir düzen içinde tanımlayabildiğim işaretçileri, imleyicileri, öğeleri kullanmak ve bilgimi, isteyenle veya istediğimle kendi belirlediğim kalıplarla paylaşmak istiyorum." diyenler için bunun nasıl yapılabileceğine dair bir kalıp (şablon) geliştirdi. XML.

Biraz daha geçmişe gidelim. Hem HTML hem de XML'in atası SGML'dir. Önce, geniş kapsamlı, karmaşık ve zor olan SGML'den paylaşım amaçlı ağ sayfalarına uygun bir çözüm olan HTML 1991'de geliştirildi. Bir alt küme olarak tanımlandı.

Sonsuz ihtiyaçları karşılaması beklenmeyen HTML'in ardından, ağda bilgi taşımak için, zor ve karmaşık SGML'den süzülerek, bir başka alt küme olarak XML'i tanımladılar. (1996) Böylece yapısal şekil korunmakla birlikte isteyen istediği etiketleri ve alt öğeleri tanımlama imkanına kavuştu. Ortak paydada buluşabilenler ve otorite olabilenler ise kendi çözümlerini, XML türevi olan, HTML benzeri standart kalıplar olarak kabul ettirebildiler (Örnek: MathML).

Bazı bilgiler paylaşılır: HTML

Hemen her bilgisayarın ortak bir sunum dili ile kodlanmış ağ (web) sayfalarını açabildiği günlerde yaşıyoruz. Dünya üzerinde milyarlarca ağ sayfası ziyaretçi bekliyor. Oysa durum eskiden böyle değildi. Bu ortak dilin geliştirilmesi yıllar aldı ve halen bitmedi, görünen o ki, bitmeyecek.

Bu ortak paylaşım dili konusunu biraz daha açarsak, aslında yapının en üstünde SGML, yani Yapılandırılmış Genelleştirilmiş İşaretleme Dili (Structured Generalized Markup Language) adı verilen bir dil var.

SGML'in en tanınmış alt kümesi HTML. HTML, standartların oluşturduğu bir işaretleme dili. Belli kalıpları var ve tarayıcılarımız bu kalıpların neler olduğunu tanıyıp, bu ortak dille tanımlanmış sayfaları karşımıza düzenlenmiş olarak getiriyor. Bizler de bu dilin belirlediği standartlarını kullanarak tanıtım, bilgilendirme, paylaşım gibi binlerce değişik amaçlarla bilgilerimizi ağ üzerinde paylaşabiliyoruz. Yani ağ sayfaları oluşturup bilgimizi bu yolla paylaşıma açıyoruz.

HTML, önceden tanımlı standartlarla, bilgiyi etiketleme, bir işaretleme yöntemidir. Bir örnekle anlatmak gerekirse, bu etiketlerden biri "title" yani "başlık". Bir ağ sayfasına

<title>SVG</title>

türünde bir kod yazarsanız, tüm tarayıcılar, açtığı bu sayfanın başlığına "SVG" yazacaktır. İşte HTML'nin tanımında geçen "standart" bu anlama gelir. Yani "title" ifadesi tanımlıdır, standarttır, biz bunu billiriz, içine istediğimizi yazar başlık olarak etiketleriz. Sayfamızın başlık bilgisi standart bir kalıp olan "title" etiketi ile işaretlenmiş olur. Ağ sayfalarımızı bu kurallara uyarak oluşturur, böylece bilgiyi arayanlarca bulunabilir, okunabilir ve anlaşılabilir kılarız.

Bu şekilde tanımlı ifadelerden oluşan açık bir kaynak, ve bu kaynak kullanılarak tasarlanan milyarlarca sayfa düşünün. İşte bu, internetin büyük çoğunluğunu oluşturan ağ sayfaları, HTML olarak kodlanmış standartlara bağımlı sayfalardır. Bilgimizi özgürce paylaştırır.

Bu işaretleme şekli (SVG yazısını "title" yani "başlık" olarak etiketlemek gibi) açık kaynaklıdır. Bir ağ sayfasının başlığını, "title" kodu ile işaretler ve sayfanın başına istediğimizi yazdırabiliriz, bunun için kimseye borçlanmayız. Standart olan "title" işaretleme yöntemi, tüm HTML gibi açık kaynaklıdır. Bedelsiz paylaşılmıştır. Oluşturmak, açıp düzenlemek ve kayıt için basit bir metin düzenleyici yeterlidir.

HTML'nin tanımladığı standartlar yeterli midir? Hayır. Ancak gereklidir. Her ülkenin veya bölgenin ağ sayfalarında, "title" yerine "başlık", "heading", "ser" gibi farklı ifadeler kullandığını düşünün. "title" gibi kalıpların geliştirilme sebebi budur.

Bilginin paylaşımı ve W3C

Bazı bilgiler vardır ki bilginin sahibi bunu paylaşmak istemez. Usta bir aşçının özel bir yemeğinin tarifi, bir yazılımcının eserinde kullandığı derlenmemiş kaynak kodlar veya bir içecek üreticisinin ürününde kullandığı malzemelerin karışım oranları örnek olarak verilebilir. Kişi kurum ve kuruluşlar bu tür bilgileri sır gibi saklama eğilimdedirler.

Yukarıda belirtilenlerin aksine, sahipleri, bazı bilgileri özellikle paylaşmak ve duyurmak istemektedir. Kişisel düşünceler, yeni bir ürünün resimleri ve özelliklerini içeren tanıtım haberleri, bir işletmenin kaynaklarındaki artışları belgeleyen veriler veya sertifikalar gibi.

Bilgiyi saklama ve güvenlik gereksinimi şifreleme (cryptography) gibi alanların gelişiminin önünü açaken, bilgiyi duyurma gereksinimi ise erişilebilirlik ve bulunabilirlik (findability) gibi kavramların gelişimine neden olmuştur.

Yeni sayısal dünyada bilgi güvenliği yanında, bulunabilmek için de ciddi çabalar harcanmaktadır. Bankalar, bilginin güvenliği için büyük kaynaklar ayırırken, bir yandan da yeni ürün ve hizmetlerini müşterilerine duyurabilmek için yine büyük maliyetlere katlanabiliyorlar. Diğer bir örnek ise, gerçek isimlerini ve telefon numaralarını gizleme çabasında olan insanların, kişisel günceleriyle, internet ortamında görüş ve düşüncelerini tüm dünya ile paylaşmaya çalışmalarıdır.

Demek bilginin güvenliğini sağlamak kadar, paylaşılmak istenenlerin de erişilebilir ve bulunabilir olmasını sağlamak önem kazanıyor. Bugüne kadar bu doğal ihtiyacı, açık kaynaklı standartlar geliştiren W3C, ("World Wide Web Consortium" Türkçesiyle "Dünya çapında ağ birliği") karşılamaya çalıştı. Günümüzde W3C'nin bu çabası, yeni ihtiyaçların yeni standartlarla karşılanması ve mevcut olanların geliştirilmesi üzerine yoğunlaşmış durumda.

SVG nerelerde kullanılabilir?

SVG kullanımını anlatmadan önce, SVG neler içerebilir hatırlayalım.

• Yöneylerden (vektörlerden) oluşturulmuş yol (path) ve yüzeyler (shape).

• Metinler

• ikieşlemli (biteşlem / bitmap) resimler.

SVG, tüm bu çizim öğelerini düzenleyebilir, gruplandırabilir, canlandırabilir, özel etkiler uygulayabilir.
Yol ve diğer çizim öğelerinin birlikte kullanımına bir örnek verelim.

Örnek SVG çizim Inkscape kullanılarak yapıldı.

SVG çizimi oluşturduk peki nerede kullanacağız?

Çizimi, dosyaadı.svg olarak kaydedebiliriz.
Böylece dosyayı, bildiğimiz resim türlerinini kullanıldığı belgeler, sunumlar, web sayfalarına ekleyebiliriz.İstediğimiz ölçüde büyütüp küçülterek ikieşlemli (bitmap) olarak kaydedebiliriz. (ör: .png)

SVG çizimi XHTML olarak düzenlenmiş bir sayfaya doğrudan ekleyebiliriz.
Normalde ağ sayfalarına, farklı çizim çeşitleri, <img>, <embed>, <object>, background-image:url"dosyaadi.svg" gibi yöntemlerle eklenir. İşte tam burada ezberimizi bozalım. SVG çizimi sayfaya doğrudan yazabiliriz. Böylece dışarıdan herhangi bir dosya çağırmaya gerek kalmadan, SVG çizimi sayfanın bir öğesi gibi tanımlanarak eklenir.

Bir sayfa gibi düzenlenmiş SVG çizimimizi tarayıcı ile doğrudan çağırabiliriz.
Unutmayın ki SVG içine Javascript betikleri gömülebilir. Tanımlanmış öğeler ve özellikleri değiştirilebilir, kullanıcıyla etkileşimi sağlanabilir.
İşte çarpıcı bir örnek .

Tüm bu konularla ilgili örnekler hazırlandıkça içeriğe eklencek.

SVG Örnek 1

SVG, tanımlamalar ve verilenden oluşur.

Basit bir örnekle temel yapıyı açıklayalım.
Bir çemberin SVG'de tanımlaması:

<circle cx="100" cy="80" r="50" stroke="black" width="2" fill="red"/>

Açıklama:
Merkezi soldan 100 birim (cx),
üstten 80 birim (cy) uzakta olmak üzere,
yarıçapı 50 birim (r) olan,
ve 2 birim kalınlığında (stroke width),
siyah çerçeve (stroke) ile çevrili,
kırmızı (fill) bir
çember (circle).

Örnekte tanımlar, nesneye verilen özellikler ve değerler açıkça görülebilir.
Aşağıda örnek svg çizimin .png olarak kaydedilmiş hali:

Aşağıdaki ise (eğer tarayıcınız destekliyorsa) SVG çemberin HTML koduna gömülmüş hali:

Son olarak SVG çizimin Inkscape ile kaydedip bir metin düzenleyicisiyle açtığımızda göreceğimiz ise:

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="no"?>

<svg
xlmns:svg="http://www.w3.org/2000/svg"
xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"
version="1.0"
width="200"
height="160"
id="svg2">

<defs id="defs5"/>

<circle
cx="100"
cy="80"
r="50"
stroke="black"
width="2"
fill="red"/>

</svg>

Not: Son kodlama örneğindeki yapılar, daha sonra tartışılacaltır.

Önceki Konu: 1.2 SVG Nedir?

SVG Nedir?

1.2 SVG Nedir?
SVG, Açık Kaynaklı sayısal çizim yöntemidir.

SVG, yüzeyleri, çizgileri ve yolları matematiksel olarak tanımlar. Tanımlayabildiği nesnelere çeşitli özellikler atayabilir.
SVG, metinleri, harf ve yazım biçimi olarak tanımlar. Böylece bu metinler uygulamalarda kullanılabilir, işlenebilir ve değiştirilebilir. Tüm bunları yapabilmek için, özel düzenleyicilere gereksinim yoktur.
SVG, .jpg ve .png gibi sayısal resim dosyalarını bir nesne kaynağı olarak kullanabilir. Bu resimler yöney (vektör) nesneler gibi işlenebilir.

SVG çizimlerini oluşturan nesnelere (yüzey, metin, resim); bulanıklaşma, şeffaflık gibi etkilerin yanında, zamana bağlı değişim, hareket ve canlandırma (animasyonlar) etkileri tanımlanabilir.
SVG, kullanıcıyla etkileşime açıktır. Javascript (ECMAScript) betik dili ile birlikte kullanılabilir, CSS ile tanımlı nesne özellikleri özetlenebilir, XHTML içine doğrudan yazılabilir (inline).

Bağımsız .svg uzantılı bir dosya olarak, web sayfalarınna gömülebilen bir nesne olarak, veya doğrudan sayfanın içinde kullanılabilir.

Yazarın Notu: Başlıklar halinde verilen tüm bu konuları ileride ayrıntılı olarak anlatmayı planlıyorum.

Önceki Konu: 1.1 SVG'nin Tanımı

İletişim

Katkı, öneri, eleştiri ve yorumlarınızı buraya yazabilirsiniz.
Size ulaşılabilecek iletişim bilgilerinizi yazmayı unutmayın.

Bu sayfaya yazacaklarınız, iletişim bilgilerini içereceğinden "yorum" olarak yayınlanmayacak.

SVG ile ilgili bağlantılar

Ölçeklenebilir Yöney Çizimler ile ilgili dış bağlantılar.
Son Güncelleme 9 Ocak 2012
Türkçe Kaynaklar:

Özgürlük için e-dergi 15. sayı (2009 temmuz) SVG incelemesi.
Anıl Özbek tarafından kaleme alınan inceleme 2009 temmuz ayı itibariyle SVG'nin geldiği noktayı belirliyor.

Vikipedi SVG sayfası.
"Ödevde, tezde yazacak şöyle bir paragraf tanım, örnek kod ve resim falan lazım" diyorsanız, Bu sayfa size göre.

Lay Lay Lom Gimp.
Özgür Sayısal Çizim yazılımlarından Gimp Başta olmak üzere, Inkscape ve dolayısıyla SVG ile ilgili yararlı Türkçe bilgiler ve örnekler içeren bir kaynak.
Inkscape etiketi altında bulacağınız yazılardaki tüm çizimler, doğal olarak SVG örnekleri. Ayrıca Pardus ve SVG önizleme gibi doğrudan SVG içerikli yazılar da var.

Pardus Wiki SVG sayfası.
Şık bir "Nedir" sayfası. Kısa ve öz. SVG'nin ne olduğunu öğrenmek isteyip, güvenilir kaynak göstermek isteyenler için.




İngilizce Kaynaklar:

W3C Resmi SVG Sayfası.
Fazla söze gerek yok. SVG ile ilgilenenlerin ilk başvuru kaynağı.

W3schools çevrim içi SVG dersleri.
Temel bilgilerle başlayan dersler, örnekleriyle anlatılan çizim öğeleri, süzgeçler, renk geçiş sistemleri, örnek çizimler derken, yeni başlayanlar için bulunmaz bir kaynak. Yeni başlayanlara, detayda boğulmadan aradığını bulmak isteyenlere, "Yahu bu Linear Gradient ne menem bir şeydi? Stop Offset diye birşey vardı." diyenlere kesinlikle önerilir.

SVG-Developers e-posta tartışma grubu.
Gerek SVG içeriği ile uğraşanların, gerekse yazılım geliştiricilerinin sorunlarına çözüm bulmaya çalışıkları tartışma grubu. SVG ile ilgili çok keyifli ve ufkunuzu açacak tartışmalara şahit olabiliyorsunuz. İşin içine biraz girdiyseniz, kendinizi hergün grua gelen iletilerini okurken bulacaksınız. (2009'un ilk yarısında günde ortalama 5 ileti.)

SVG.org topluluğu.
SVG kullanıcıları, geliştiricileri ve taraftarlarını bir araya getirmeyi amaçlayan organizasyon. Özellikle Kullanıcı günlükleri (User Diaries) kısmını haftada bir yoklamanızı öneririm. Wiki sayfası ise ayrıntılı ve çok başarılı.

W3C An SVG Primer.
Mevcut SVG, neler yapılabildiği ve geleceği hakkında en resmi ağızdan W3 SVG Editörü David Dailey'den inanılmaz bir taslak belge. "Yukarıdakiler bana yetmedi, yok mu şöyle detaylı birşeyler?" diyenler için birebir.  Taslak metinin son düzeltmeleri 2009 tarihli.

Neden "Ölçeklenebilir Yöney Çizimler" ifadesi kullanıldı?

1.1.1 Neden "Ölçeklenebilir Yöney Çizimler" ifadesi kullanıldı?

SVG ile ilgili farklı çeviriler yapılmış. Scalable: Ölçeklenebilir. Vector: Yöney, yöneysel, vektör, vektörel. Graphics: Grafik ve çizim gibi.

Konu, Türkiye'de üzerinde çok durulmadığı için SVG'nin tam çeviri karşılığı ile ilgili ortak bir kanı henüz oluşmamış. Konu ile ilgilenenlerin terime karşılık bulma amaçlı çaba ve kullanımdaki özenleri, ayrıca dikkat çekici ve sevindirici.

İlk kelime olan "Scalable", tüm yazarlar tarafından ortak olarak "ölçeklenebilir" şeklinde kullanılıyor. "Vector" ise dilimize farklı kaynaklarda vektör, vektörel, yöney veya yöneysel olarak çevrilmiş. "Graphics" ifadesinin en çok kullanılan karşılığı "grafikler" olmakla birlikte, "çizim", "cizit" ve "çizge" ifadeleri de olası Türkçe karşılıklar olarak TDK sözlüklerinde ve farklı sayfalarda karşımıza çıkıyor.

Çeviri hakkında genel kanı oluşmasını beklemeden, daha sonra değiştirme hakkımı da saklı tutarak, şimdilik SVG'nin karşılığı olarak "Ölçeklenebilir yöney çizimler" ifadesini kullanmayı uygun gördüm.

Aslında SVG, ingilizce ifadesinde bile kısmen eksik kalıyor. Yapısında sadece yöneysel (vektörel) tanımlamalar içermiyor. SVG'de canlandırmalar, ikieşlemli (bitmap) .jpg, .png ve (W3C bahsetmese bile) .gif gibi iki boyutlu sayısal resimleri de tanımlayıp işleyebiliyor. Bu konular ileride detaylı olarak ele alınacak.

Önceki Konu: 1.1 SVG Tanımı
Sonraki Konu: 1.2 SVG Nedir?

SVG Tanımı

SVG, İngilizce "Scalable Vector Graphics" kelimelerinin kısaltılmış halidir. Ölçeklenebilir yöney (vektör) çizimler olarak Türkçe'ye çevrilebilir. Ayrıntılı bilgi için Neden "Ölçeklenebilir Yöney Çizimler" ifadesi kullanıldı? sayfasına bakabilirsiniz.

SVG,kısaca iki boyutlu çizimlerin XML olarak tanımlanmasıdır. Açık kaynaklıdır. HTML içine gömülebilir, XHTML içine doğrudan yazılabilir. Bağımsız olarak kullanıldığında dosya uzantısı .svg'dir. Tarayıcılar tarafından her geçen gün artan ve farklı oranlarda desteklenmektedir.

SVG'de aşağıda belirtilen iki boyutlu temel çizim öğelerinden üçü aynı anda kullanılabilir:

1. Yöney çizimler (vektör grafikler),
2. Metinler
3. İkieşlemli (biteşlem, bitmap) resimler.

Tanımları daha iyi anlatmak için hazırlanmış amatör video.

SVG çizimler, aynı HTML sayfalar gibi, basit bir metin editörüyle düzenlenebilir, değiştirilebilir ve kaydedilebilir. SVG, CSS, SMIL veya XHTML gibi bir XML yapısını kullanan bir tanımlama standardıdır. W3C tarafından geliştirilmekte ve önerilmektedir.

Sonraki Konu: 1.2 SVG Nedir?

Kullanım Koşulları

Güncenin amacı, bilişimin Türkçe altyapısına katkı sağlamak ve kültürümüzün sayısal ortama yansımalarını tüm dünyaya aktarabilecek güvenilir bir kaynak oluşturmaktır.

Günce içeriği, iki farklı Creative Commons lisansı ile yayınlanmaktadır. Ayrıntılar için lütfen İçeriğin Lisansı sayfasını inceleyin.

Alıntı yapmak, içeriği kullanmak isteyenler konuklarımızdan ricam;

• Alıntı yapılan içeriğin lisans koşullarını inceleyin.
• Lütfen alıntının yapıldığı ağ sayfasını (URL) kaynak olarak belirtin.
• Eğer alıntıyı yaptığınız ağ sayfasına bağlantı veriyorsanız, "no_follow" ibaresi kullanmayın. Böylece bu sayfaların bulunabilirliğine katkı sağlayın.

Yazar Hakkında

Yazar Hakkında:

Özer Kavak 73 İzmit doğumlu.
Aile mesleği olan mobilya üretiminden ilkokuldan beri kopamadı. 94'te Marmara Bilgisayar Programcılık, 99'da Kocaeli İşletme'yi bitirdi. Gerçi, depremde öğrenci işleri hasar gördü, evrakları kayboldu, resmi olarak çıkışını 2001'de alabildi. 99 depremine kadar okuldan kalan zamanlarında aile işinde, ağaç talaşının içinde, bilgisayar başında, evlere mobilya montajında değerlendirdi. Depremden sonra Kıbrıs'ta, beş yıldızlı bir otel ve kumarhanenin, üç yıl bilgi işlem müdürlüğü yaptı. Üç yıl bir turizm acentesinde operasyonların başında bulundu, gün geldi şöförlük yaptı, gün geldi elinde tabela ile uçaktan yolcu karşıladı. 2006'da Türkiye'ye dönüp evlendi ve İzmir'e yerleşti. Mayıs 2011'den beri Afyonkarahisar'da oturuyor, Bir yandan Mayıs 2008'den beri yabancı bir firmaya çalışıyor (SERP/Relevance). Diğer yandan Eylül 2011'de kendi işletmesini kurarak mobilya işine geri döndü. Fırsat buldukça yazıyor ve çiziyor.

Sayısal çizimle olan tanışması 87'de Amiga Deluxe Paint ile oldu. 93'te Deluxe Paint PC sürümü ile devam etti. 94'te sahip olduğu ilk PC'si sayesinde 3D Studio 2 ile üç boyuta geçti. Mobilya işleri, okul derken çizimden yavaş yavaş uzaklaşmak zorunda kaldı. Eline geçen her çizim programını kurcalamaktan hala büyük keyif alan yazar, her türlü kağıda, gazete köşesine tükenmez, karakalem, ne bulursa karalamaya devam etmektedir. Anlatırken, anlattıklarını çizmeye, dinleyenleri de yormaya, baymaya bayılır.

Anlamsal ağ (microdata ve RDFa) teknolojilerinin ağ sayfalarına uygulanması konusunda çalışmaları devam etmektedir.

Ülkesini ve insanlarını sever, ülkesinin kalkınmasının, kendi kendine yeten dengeli bir tarım, sanayi üretimine ek olarak, bilişim ihracı ile gerçekleşebileceğini düşünür (tüm dünyaya öncülük edecek bilişim teknolojilerinin geliştirilip ihracı). Çok şey hayal edip, elindeki imkanlarla çok az şey yapar. Boş geçen zamanlarına üzülür.

Günce Hakkında

Uzunca bir zamandır, sayısal çizim konusunda yazmak istiyordum. Özellikle SVG konusunda kapsamlı Türkçe bir kaynak olmaması bu güncenin çıkış noktası oldu.

Ciddi bir kitapçık çalışmasından çok, akla geldikçe yazılan bir günce olarak bu yolculuğa başlamak daha doğru geldi. Gerekçelerim basit.

• Yayıncılık altyapısına ve tasarıma harcanacak zamandan kazanıp, içeriğe ağırlık vermek.
• Bir kitapçığın veya kitabın hazırlanmasında en büyük sorun, eksik veya yetersiz kalan önemli bölümlerin tamamlanması için gereken zaman. Güncede böyle bir kaygı yok.
• Detaylı planlanmış bir içerik yapısının durağan olması, çizgisinin kolay değiştirilememesi sorun olabiliyor. Oysa günceleri, kullanıcıdan gelen geri beslemeyle yönlendirmek daha kolay.

Kimbilir belki bir gün bir arkadaşımız çıkar bunları derler, toplar, bir başvuru kaynağı haline getirir.

Güncenin ticari bir amacı yok. Sermayesi verilen emek, harcanan zaman. Yakın zamanda oluşabilecek olası bulundurma (hosting) giderleri için, KaAhşap (Kocaeli'de ahşap bahçe mobilyası üretimi) sponsorluk yapacak. Kendilerine şimdiden teşekkürü borç bilirim.

Sayfa gelecekte, bir alan adı altında yoluna devam edebilir. Belki sayfaya reklam alınabilir. Bu konuda karar vermek için henüz erken. Ancak insanın gözünün içine sokulan reklamlar veya konukların yanlışlıkla tıklamaları için özellikle gizlenmiş, içeriğe katıştırılıp, ayrımı zor reklamlar konulmayacak. Türkçe'ye özen gösterilecek.

Yol uzun, hayat kısa.
Başlayalım o zaman...